TDK’nin türettikleri üzerine -1-

Türk Dil Kurumu’nun “Türkçe Sözlük’ten Sözler ve Yabancı Kelimelere Karşılıklar Elektronik Posta Hizmeti”nden sürekli e-posta geliyordu ama ben hiç okumuyordum. Bugün biraz baktım. Yorumluyalım.

Mesaj: İleti. Ben de ileti kelimesini kullanmayı seviyorum. Ama çevremdekilerin pek kullandığını görmedim. Dediklerimi anlıyorlar ama kullanmıyorlar.

Mortgage: Tutsat. Bir kaç kez bazı kanallarda ve radyolarda duymuştum da ne demek bu demiştim. Zaten daha sonra duymadım. Aslında ‘tutulu satış’ demişler de kısaltması ‘tutsat’mış. Pek hoşuma gitmedi.. Kullanılacağını da sanmıyorum zaten.

Orijinal: Özgün. Özgün müzik, özgün içerik gibi tamlamalar kullanılıyor ama sanmıyorum ki orijinal manasında kullansınlar. Hiç özgün kelimesini tek olarak kullanıldığını duymadım. Bana da uzak geliyor biraz. Orijinali ya orijinal yerine gerçeği, aslı, ilk üretimi gibi tanımları kullanıyordum. Tam karşılığı değil ama. Bundan sonra özgünü kullanacağım. Sevdim bu kelimeyi.

Flaşör: Dörtlü. Zaten genelde dörtlü kelimesi kullanılıyor. Flaşörün kullanıldığı yerler var ama azınlıkta.. En azından benim çevremde. Gün gelir unutulur, dörtlü hep kullanılır.

Fermentasyon: Mayalanma. İkisi genelde beraber kullanılıyor. Birini unutunca diğeri kullanılıyor. Mesela ben genelde ikisinden birini hep unuturum konuşurken. Bir cümlede fermentasyon derken, diğerinde mayalanma derim. Ama şunu demem gerekiyor. Tam karşılığı bence. Zaten TDK’nin de bulduğunu sanmıyorum.

Angarya: Yüklenti. Hoşuma gitmedi bu Türkçeleştirme. Angaryadan daha çok şey anlıyorum. Rumca’dan gelmeymiş. Bildiğime göre uzun zaman önce yerleşmiş dilimize. Değiştirilmesine bence gerek yok.

Folklor: Halk bilimi. Olabilir. Ama ülkemizde bu anlamda kullanılmıyor genelde. Halk oyunları folklor olarak görülüyor mesela. Bu yüzden folklore gidiliyor zaten. Unutmazsam kullanacağım. Herkes öğrensin değil mi?

Formasyon: Yetişim. Bu öğretmenlerimizin almak zorunda olduğu ama atanmalarına hiç yardımı olmayan şey. Güzel olmamış. Yetiş- kök alınmış. ‘Yetiştim kardeş’teki yetiş- daha kullanılası geliyor. Zaten bir türlü şu ‘-im’ ekini sevemedim. Farklı bir şey bulunmalı bence… Bu farklı kelime bulma işini de bence TDK değil de akademik dilbilimcilerimiz yapmalı.

Not: Ben bu işin kesinlikle uzmanı değilim. Ben dilime hoş gelen-gelmeyen, kullanmaktan hoşlandığım-hoşlanmadığım olarak ayırdım. Doğrusunu tabi ki dilbilimcilerimiz bilir.

4 thoughts on “TDK’nin türettikleri üzerine -1-

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir