TDK’nın türettikleri üzerine -2-

TDK’nin türettiklerini yorumlamaya devam edeceğim.

Plaket: Onurluk. Plaket bir kişinin yaptığı önemli, güzel, takdir edilecek şeyler için verilen levhadır bildiğime göre. Onurluk kelimesini karşılık olarak önermiş TDK. Benim pek hoşuma gitmedi. Ne tür bir karşılık kullanılabilir bilmiyorum da..

Nüans: Ayırtı, çalar, ince ayrım. Hadi ayırtı fark gibi bir şey diyelim. İnce ayrımı da anladık. Çalar ne demek ki? Kim nasıl bulmuş, ne mantık yürütmüş bilmiyorum. Ben nüans kelimesini pek kullanmıyorum sanıyorum. Farklılık kelimesini kullanıyorum. Bir de ‘ince bir nüans’ kelimeler topluluğunu kullanalar var.

Statik: Duruk. TDK ben önerdim diyor ama ben çok duydum bu kelimeyi. Statik için hareket etmeyen varlıkları inceleyen bilim dalı denmiş. Sadece bilim dalı değil. Bizler hareket etmeyen varlıklar için kullanıyoruz zaten. Babannemin bakraçtaki sular için ‘O su duruk, içme onu’ dediğini hatırlıyorum. Ben pek kullanmıyorum. Ayrıca TDK sana bir çift lafım var: “Atamın kullandığı kelimeleri ben buldum diye bize satma.”

İnternet ve intranet: Genel ağ ve yerel ağ. Günümüzde bir çok yerde kullanılan ama halk boyutunda tam olarak dillere yerleşmeyen anlamlar. Pek kullanmıyorum ama bence kullanmalıyım.

Demo: Tanıtım gösterisi. Bence bazı kelimelerin özellikle kullanılmak istenmesinde kelimenin kısalığı da çok büyük bir etken. Demonun bir ürünü tanıtmak için yapılan bir çeşit gösteri olduğunu biliyoruz. Amaç merak uyandırmak. Farklı bir şey olabilirdi ama ne?

Duayen: Aksakal. Bildiğime göre bir işin en iyisine pir denir ve yeryüzünde sadece bir tane olur. Bazı kişiler pir öldüğünde yeni bir pirin olabileceğini de savunmuşlardır. Aksakal demiş TDK. Güzel. Ama aklıma filmlerde anlatılan rüyalar geldi hemen. 🙂

Fair-play: Dürüst oyun. Uygun bence. Ama bir cümle içinde kullanılırken nasıl karşılanır bilemem. Zaten Türkiye’deki tüm spor yorumcularına zorunlu olarak konuşma ve Türkçe alanında bir sınava sokmalı.

Kombine: Toplu. Dilimizde toplu gibi güzel bir kelime varken kombineyi kullanmaya hiç gerek yok demiş TDK. “Toplu bilet aldım.” Umarım kimse yanlış anlamaz.

Korner: Köşe atışı. Yanlış bilmiyorsam köşe atışı için kullanılan ingilizce kalıp ‘corner kick’. Değil mi? Bizim yorumcularımız, insanlarımız kendilerince kısaltmışlar ve bu hale gelmiş. TDK’de yanlışa yanlışla cevap vermiş. Korner için köşe kelimesi kullanılır. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir